Thứ Tư, 2 tháng 10, 2013

Workshop mỹ thuật xu hướng - cũ người, mới ta.

Tổ chức workshop ở Việt Nam còn khó khăn Cho đến nay, ở Việt Nam, việc tổ chức một workshop rất khó khăn so với các nước Đông Nam Á, trước nhất là do nguồn kinh phí, hầu như chơi xin được tài trợ, nhất là với các nhóm nghệ sĩ tự do không muốn dựa vào các cơ quan mỹ thuật, trong khi ở các nước khác đó là một phần trong chiến dịch thu hút khách du lịch

Workshop mỹ thuật - cũ người, mới ta

Workshop - hình thức giao lưu hữu hiệu Workshop là hình thức mới mẻ ở châu Á, bắt đầu phát triển trong khu vực khoảng hơn 10 năm nay.

Tác phẩm gốm của nghệ sĩ Thái Saravut Vongnate trong workshop Chạnh lòng nhìn tương quan mỹ thuật Việt - Thái Đời sống nghệ thuật của các nghệ sĩ Thái phát triển trông thấy so với chục năm về trước, những Nghệ sĩ nhà nước (phiên phiến như danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân của ta), gọi là National Artist , có giá tranh từ trăm ngàn đến hai triệu USD.

Việc tổ chức triển lãm quốc tế giữa hai quốc gia thường khó khăn, tốn kém, mất nhiều thời kì chuẩn bị và ngoại giao, việc mua tác phẩm của nghệ sĩ nước ngoài cũng không khả thi.

Ngay trong khu vực cũng là cuộc chơi quá sức, dù rằng tất cả đều nhấn nghệ sĩ Việt Nam được đào tạo tốt, có nhiều vấn đề từng lớp làm vốn cho sáng tác, có thẩm mỹ đặc biệt, có nền nghệ thuật truyền thống lâu dài, nhưng thiếu sự cập nhật và sự dấn thân cấp thiết của một nghệ sỹ đương đại. Do đó hình thức workshop tỏ ra rất hữu hiệu.

Một thị trường và văn hóa nội địa rất mạnh. Các tác phẩm các nước để lại ở các đại học khác nhau càng ngày càng nhiều và qua đó người ta hiểu hơn về các nền văn hóa kề cận.

Tác phẩm hoàn thành tùy theo thỏa thuận, hoặc tặng lại tất, hoặc để lại một, hai bức. Triển lãm “lượt về” Hội họa Việt - Thái Trong tháng 6 vừa qua Trường Đại học Naresuan, tỉnh Phisanulok, Thái Lan có mời một đoàn họa sĩ Việt Nam sang dự workshop, sáng tác tại trường với các nghệ sĩ Thái, cũng chính yếu là giảng sư nhà trường và một số nghệ sĩ từ Bangkok.

Các nghệ sĩ Thái có cơ sở đào tạo tốt, giao lưu rộng rãi và quan tâm có chiều sâu đến tất thảy mọi mặt của đời sống dân tộc, đặc biệt cái nhìn thực tại là sâu sắc và cập nhật. Workshop Nghệ thuật dưới mái nhà sàn (Workshop Art under the Roof) tại Hòa Bình năm 2012, cũng lưu giữ được nhiều tác phẩm châu Á.

Hồ hết vẽ theo nếp, tuy nhiên đây là những cuộc cọ xát, thảo luận kinh nghiệm vì không ở đâu người ta trông thấy nhiều nghệ sĩ thực hành như vậy.

Đây cũng là cái khó ở nước ta, mọi cuộc trưng bày đều phải xin phép trước, trong khi đó sáng tác tại chỗ toàn là những tác phẩm chưa biết, chưa thể làm hồ sơ được, các nguồn tài trợ theo kiểu như trên cũng hoàn toàn không có, mà do các nhóm nghệ sĩ tự đóng góp. Đoàn nghệ sĩ Việt Nam - Thái Lan dự Workshop tại Trường Đại học Naresuan, tỉnh Phisanulok, Thái Lan Hình thức workshop đã mở ra nhiều cơ hội cho các nghệ sĩ ít được biết đến và giao lưu, đặc biệt trong sự hình thành các nghệ sĩ tự do, nghệ sĩ trú ngụ và nghệ sĩ quốc tế ngày một nhiều - thực ra đây chỉ là ba khái niệm chỉ một loại nghệ sĩ thích đi đây đó và sáng tác ngay tại nơi đến với điều kiện sống tối thiểu

Workshop mỹ thuật - cũ người, mới ta

Các nghệ sĩ các nước được mời tự bỏ tiền đến nước chủ nhà, nước chủ nhà lo việc ăn ở và nguyên liệu sáng tác. TT&VH giới thiệu bài viết về vấn đề này của Phan Cẩm Thượng. Việc đó thực hiện dễ dàng bằng những chương trình như vậy hơn là dùng tiền. Quá trình trại sáng tác dựa vào kinh phí địa phương, các nhà hảo tâm, và nơi tham quan di tích, thời kì trại thường từ một đến hai tuần, trong đó tùy theo, thời gian sáng tác khoảng ba ngày đến một tuần, còn lại là tham quan luận bàn học thuật.

Ở tất tật workshop châu Á, đích thân tòa thị chính chiêu đãi buổi đầu cho mọi workshop quốc tế, bảo tàng địa phương hoặc một trường đại học đảm nhiệm việc trưng bày, các nghệ sĩ, nhà sưu tầm và dân địa phương giúp ăn, ở theo kiểu nói quanh và cũng do đó, các nghệ sĩ quốc tế đi được nhiều nơi, còn các thủ tục xin phép trưng bày hoàn toàn không có.

Một số tác phẩm đoàn Thái tự đem sang, một số tác phẩm mới của các họa sĩ Việt mang từ nhà tới, lượt về không có sáng tác mà chỉ có trưng bày. Chúng tôi đã dự workshop Poh Chang (một học viện nghệ thuật ở Bangkok) năm ngoái và năm nay ở Đại học Naresuan, cũng giống như workshop ở Sasaran (Malaysia), ở Yogiakarta (Indonesia)… tuốt đang hình thành một vòng tròn giao lưu nghệ thuật, các nghệ sĩ châu Á đang nối tay nhau đi lại và luận bàn liên tiếp.

Sự thực mà nói những cuộc sáng tác tại chỗ vài ngày, nếu không có sự chuẩn bị kỹ từ sớm khó có thể có tác phẩm tốt. Sự giao lưu văn hóa các nhà nước có lẽ được thấm nhuần sâu sắc hơn bởi các nghệ sĩ, bởi họ là những người có chiều sâu văn hóa và thực hiện.

Phan Cẩm Thượng Thể thao & Văn hóa. Không chỉ thiếu cơ sở từng lớp cho nghệ thuật và các hoạt động mang tính bàn thảo, giao lưu, cọ xát như workshop, tất nhiên thiếu cả bản lĩnh sáng tác cho nghệ sĩ…, các nghệ sĩ Việt Nam ngày một trở nên hạn chế và liên tiếp đối đầu với khó khăn nếu muốn mở cửa giao lưu.

Triển lãm tại bảo tồn Mỹ thuật Việt Nam mở đầu bữa nay (1/10) là triển lãm lượt về giữa các nghệ sĩ Thái và Việt đã từng tham gia workshop ở Phisanulok.

Họ cho biết, trước đây cũng giống như Việt Nam, cốt do người nước ngoài mua, nay phần lớn tác phẩm bán được cho người Thái.