Và do khả năng đón đợi, tập kết và đưa hết thảy hàng ngũ trí thức vào cách mệnh, nó đã góp phần quan trọng vào thành công của cách mạng tháng Tám 1945
Đó là các ý tưởng được đặt ra ngay trong phần mở màn của Đề cương “a.
Nguyên tắc Khoa học hóa là kết quả sự áp dụng chủ nghĩa Mác để phân tích lịch sử văn hóa dân tộc và thực trạng văn hóa hiện thời.
Đó là, ngay từ 1943, khi chưa nắm được chính quyền, Đảng Cộng sản Đông Dương đã có sự quan tâm đến mặt trận văn hóa. Đó là: “a. Bước vào thế kỷ XXI, chúng ta vẫn tiếp kiến tìm thấy điểm tựa ở Đề cương là ý thức tôn trọng văn hóa, để hướng tới một thời kỳ phát triển mới - xem văn hóa không chỉ là động lực mà còn là đích của sự phát triển.
B. Dân tộc hóa (chống mọi ảnh hưởng nô dịch và thuộc địa, khiến cho văn hóa Việt Nam phát triển độc lập).
Mối quan tâm đến văn hóa, đó là điều Đảng đã xác định từ 1943, trong một Đề cương. C. Đồng thời góp phần tạo cơ sở lý luận cho sự nghiệp xây dựng một nền văn hóa kháng chiến - kiến quốc ít ra là trong vài thập niên tiếp theo.
Đó là sự bao quát phạm vi hoạt động của người trí thức, của giới trí thức trên hai lĩnh vực căn bản là khoa học và nghệ thuật. Có lãnh đạo được phong trào văn hóa Đảng mới ảnh hưởng được dư luận, việc tuyên truyền của Đảng mới có hiệu quả”. Xaluan. Phong Lê. GS. Mặt trận văn hóa là một trong ba mặt trận (kinh tế, chính trị, văn hóa) ở đó người cộng sản phải hoạt động. Và dẫu ở vị trí số 2 nó vẫn là nguyên tắc được đón nhận dễ dàng và có tác động sâu rộng đối với đời sống văn hóa, ý thức nói chung và văn học - nghệ thuật nói riêng.
C. Hiện giờ ta có hàng trăm định nghĩa về văn hóa. Từ đó đề ra phương hướng phát triển văn hóa “tân dân chủ”.
Ở đây, Dân tộc hóa là nguyên tắc được đặt ở vị trí số 1 trong Đề cương. Đại chúng hóa (chống mọi chủ trương hành động làm cho văn hóa phản lại đông đảo nhân dân hoặc xa đông đảo quần chúng). TS Đinh Xuân Dũng, Ủy viên Hội đồng lý luận Trung ương, Phó chủ tịch Hội đồng lý luận phê bình văn học nghệ thuật Trung ương phát biểu tham luận tại hội nghị.
Và, dẫu quan niệm về văn hóa là rộng hoặc hẹp, thì điểm nhấn mạnh và tư tưởng xuyên suốt Đề cương vẫn là ở “ba nguyên tắc vận động của cuộc vận động văn hóa mới”. Đại chúng hóa, ở vị trí số 2. Ở thời điểm 1943 - hiểu văn hóa ở ba bình diện: tư tưởng, học thuật, nghệ thuật, đương nhiên là chưa đủ chiều rộng; nhưng lại có được một đường biên cụ thể cho sự mường tượng.
Ở cả hai nhân cách, người trí thức chỉ có thể chọn một con đường - con đường hướng về cách mệnh và dự cách mệnh, để cứu nước, trong đó có bản thân mình và nghề của mình.
Với nguyên tắc này, sự tiếp thụ của dân chúng, đầu tiên là các xã hội trí thức sẽ có ý nghĩa như là một định hướng cho họ ở cả hai nhân cách: tư cách người công dân và tư cách người trí thức - nhà khoa học và nghệ sĩ, trước một thời cục đang chuyển vào đêm trước cách mệnh. Không phải chỉ làm cách mệnh chính trị mà còn phải làm cách mệnh văn hóa nữa. Và khi đặt mối quan hoài vào văn hóa, Đảng cũng đã sơ bộ nắm được phép biện chứng trong tác động trở lại của văn hóa đối với đời sống kinh tế, chính trị.
* * * Như vậy, ba nguyên tắc Dân tộc hóa, Đại chúng hóa, Khoa học hóa được nêu trong Đề cương rõ ràng là sự trả lời đúng đắn và kịp thời cho các nhu cầu cấp thiết nổi lên trong một thời khắc trọng đại của lịch sử.
Chính nhờ vào các kết quả của Đại chúng hóa mà ngay sau 1945, nền văn chương - nghệ thuật dân tộc đã tạo được một chuyển đổi chóng vánh để sớm có một khuân mặt mới, một giọng điệu mới, thậm chí đến cả một thi pháp mới tinh khiết tạo và tiếp thụ thơ, văn, nhạc, họa.
Com Như vậy là vai trò của văn hóa, ở mặt tích cực của nó, nếu chưa được nhận rõ khi trở lại khuân mặt lịch sử, thì lại được khẳng định trong mai sau - vì sự cấp thiết đến tha thiết của nó đối với một cuộc cách mạng do Đảng Cộng sản lãnh đạo; và nội dung đó đã được nêu trong Đề cương.
GS. Nói như Đề cương: “Văn hóa bao gồm cả tư tưởng, học thuật, nghệ thuật”. Khoa học hóa (chống lại tuốt tuột những cái gì làm cho văn hóa trái khoa học, phản tiến bộ)”. Một Đề cương ở thời khắc 1943 đã có thể ra đời sau ngày thành lập Đảng 13 năm; và giờ đang đứng trước sứ mạng lịch sử chuẩn bị cho một cuộc cách mệnh sẽ diễn ra, chỉ hai năm về sau. B. Mối quan tâm đó chính là một trong các điểm tựa cho dân tộc và văn hóa dân tộc tồn tại và phát triển trong 70 năm qua.
Nhưng văn hóa là một khái niệm có nội hàm rộng.
