Tĩnh Gia (Thanh Hóa): Cá chết hàng loạt, người dân thêm mới lao đao

Ông Nguyễn Văn Hạnh chua xót bên những bè cá của gia đình Bỗng thành con nợ Chúng tôi tìm về khu vực nuôi cá lồng bè của các hộ dân xã Hải Thanh, Hải Bình của huyện Tĩnh Gia (Thanh Hóa) trong điều kiện thời tiết ảm đạm, với những cơn mưa dài nhếch nhác. Một quang cảnh ảm đạm, thoảng những tiếng khóc từ các bè cá nghe như xé lòng. "Không đau, không xót sao được các chú. Khi mà chỉ sau một đêm, nguồn lợi tiền tỷ thốt nhiên tan biến, người dân bỗng thành con nợ”- ông Nguyễn văn Hạnh (54 tuổi), khi dẫn đoàn chúng tôi thực nghiệm khu vực âu nuôi cá của bà con, tâm can. Bên bè lồng cá của gia đình, ông Hạnh kể: "Chỉ trong vòng khoảng 2 giờ, sáng ngày 24-7, sau trận mưa kéo dài, hàng loạt cá trong các lồng liên tục quẫy mạnh, ngóc đầu nhảy lên khỏi mặt nước. Thấy có hiện tượng lạ trước nay chưa bao giờ xuất hiện, người dân đã nghĩ ra đủ mọi phương cách như liên tục sục nước tạo ôxi, hay kéo giãn mật độ lồng nuôi…nhưng không có triển biến gì, đành bất lực nhìn thành tựu của mình nổi trắng mặt nước”. Ước lượng tổng thiệt hại của gia đình ông Hạnh lên đến gần 1 tỷ đồng (với khoảng 4 tấn cá thương phẩm, 4 nghìn cá giống Hồng Mỹ, 1,7 vạn cá vược nhỏ). Không chỉ riêng gia đình ông Hạnh, mặc cả chục hộ gia đình khác cũng lâm vào tình trạng nợ chồng chất. Tìm đến cấp chính quyền xã Hải Thanh, bàn bạc với ông Trần Hùng Vương, Chủ tịch UBND xã, ông cho biết: Hiện xã Hải Thanh có 12 hộ dân tiến hành nuôi thả cá lồng, bè trên khu vực dự án âu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão Lạch Bạng. Đây là việc làm trái quy định, mang thuộc tính tự phát. Dù đã có nhiều văn bản yêu cầu túa, ngừng nuôi thả nhưng do nguồn lợi đem lại của ngành nghề này là rất lớn nên công tác kiểm soát của chính quyền gặp nhiều khó khăn. "Sang năm nay, các hộ dân vay đầu tư nuôi trồng với số lượng lớn, thiệt hại có hộ lên đến cả tỷ đồng, chúng tôi cũng khôn xiết đau lòng” - ông Vương san sớt. Đâu là căn do? Giải đáp cho câu hỏi đâu là duyên cớ dẫn đến tình trạng cá chết hàng loạt vừa qua, ông Vương cho biết: Hiện tại vẫn chưa xác định được nguyên nhân cụ thể. Nhưng theo tôi nhận định, thì căn do ban sơ dẫn đến tình trạng cá chết hàng loạt là do sự thay đổi môi trường nước ngọt – mặn; song song do nguyên tố môi trường nước ô nhiễm dẫn tới. Tuy nhiên, theo người dân phản chiếu, sở dĩ cá chết hàng loạt, duyên cớ không phải do yếu tố mưa nhiều, tính chất nguồn nước mặn - ngọt đổi thay dẫn đến, mà tác nhân chính là do sự xả thải nguồn nước ô nhiễm của các nhà máy chế biến bột cá, các lò hấp cá…trực tiếp ra môi trường không qua xử lý. "Nếu duyên do là do mưa nhiều, lượng nước ngọt xâm lấn, làm đổi thay tính chất nước thì tình trạng cá chết hàng loạt không chỉ năm nay mới xảy ra, mà từ những năm trước. Tát, người quần chúng. # Tôi quanh năm sinh sống trên sông nước, thuộc tính nước thế nào, phù hợp với loại cá nào, thì chúng tôi nắm rất rõ. Không dưng, chẳng ai dám bỏ tiền tỷ ra đầu tư rồi mất trắng” - ông Hạnh bức xúc. Thực nghiệm dọc tuyến sông Kênh Thang, chúng tôi hết sức bất ngờ trước tình trạng hoạt động xả thải ra môi trường của các nhà máy chế biến bột cá, các lò hấp cá trên địa bàn. Kiểm kê ra cũng khoảng 3-4 nhà máy chế biến bột cá, trên 20 lò hấp cá đang ngày hoạt động, vô tư xả thải chuẩn y hệ thống các cống rãnh nổi, ngầm trực tiếp ra lòng sông. Được biết, ngày 1-8, UBND tỉnh Thanh Hóa đã có công văn chỉ đạo, giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh chủ trì, phối hợp với UBND huyện Tĩnh Gia, cùng các cơ quan chức năng, thanh tra, rà làm rõ nguyên do cá chết hàng loạt và tìm hướng giải quyết trước ngày 15-8. Đình Giang