Phải dìm rằng, giới trẻ thời nào cũng có và cần có thần tượng cho riêng mình và ở mỗi thời, giới trẻ có những nhân vật thần tượng khác nhau. Ruồi Trâu - chàng thanh niên đã hiến cả cuộc thế, hy sinh tuốt tuột tình cảm riêng tư cho lý tưởng cách mạng trong tiểu thuyết cùng tên; hay phương châm sống của Pavel Corsaghin - nhân vật chính trong tiểu thuyết “Thép đã tôi thế đấy” đã từng trở thành lý tưởng sống của thanh niên thế giới... Những nhân vật đó cũng đã từng trở thành thần tượng khi mà tất cả thanh niên nước ta đều sôi sục lý tưởng, mong muốn sơn hà phóng thích, tiến lên chủ nghĩa xã hội. Những con người khoảng 40 năm về trước đến hiện thời họ vẫn trân trọng khi nghĩ đến thần tượng một thời của mình. Để có văn hóa ái mộ thì sao và fan phải có một tình đẹp, đủ lớn và thanh cao Nói riêng về thần tượng âm nhạc, thì vào thập niên 60, 70 của thế kỷ trước, những chàng trai trong nhóm The Beatles cũng đã trở nên thần tượng âm nhạc của thế giới. Họ là ban nhạc lừng danh và được ái mộ nhất trong lịch sử âm nhạc đại chúng. Họ là thần tượng không chỉ vì họ hát hay mà âm nhạc của họ phản chiếu được tâm trạng của thời đại, là khát vọng tự do, xóa bỏ những buộc ràng của ước lệ từng lớp, để quên đi những cuộc chiến tranh phi nghĩa đang lấy đi sinh mạng của bao con người trẻ tuổi. Đến tận bây giờ, The Beatles vẫn còn là thần tượng, là niềm cảm hứng lãng mạn của hàng triệu con người trên khắp thế giới! Ngày nay, những ngôi sao tiêu khiển, thể thao đang là thần tượng nổi trội nhất của hồ hết công chúng trên khắp thế giới. Ở nước ta càng thấy rõ điều đó! Các nhà văn hóa, đạo đức đang lo ngại rằng, phải chăng lý tưởng của giới trẻ giờ chỉ là những hào nhoáng trợ thời?! Song, điều đáng lo ngại không phải chỉ là việc công chúng thần tượng những ai mà là văn hóa thần tượng của công chúng cũng đang có nhiều vấn đề! Vài năm trở lại đây, mỗi khi các ngôi sao ngoại sang Việt Nam thì sau đó cái gọi là “văn hóa ái mộ” ngay tức khắc trở nên đề tài được đàm luận sôi nổi nhất trên các diễn đàn. Những hình ảnh đám đông đội nắng hay dầm mình dưới mưa to, họ hò la, khóc lóc, té ngã, ngất xỉu… chỉ để được nhìn ngắm thần tượng của mình không quá một phút! Không có từ nào chính xác hơn để gọi những bạn trẻ cuồng nhiệt với thần tượng ấy ngoài tên gọi: Fan cuồng. Bấy lâu, nói về văn hóa ái mộ, dường như mọi quan điểm chỉ hội tụ vào việc việc phê phán những hành động thái quá như trên. Song, để có được một văn hóa hâm mộ đẹp thật sự thì còn phụ thuộc rất nhiều vào cách cư xử của các ngôi sao với người ngưỡng mộ của mình. Khi các cầu thủ của Arsenal đến Việt Nam vừa qua, công chúng đã có dịp chứng kiến một hình ảnh khác trong cách trình diễn.# Tình với thần tượng của mình đến từ chàng “Running man” - sinh viên Vũ Xuân Tiến, đó cũng chính là một hình ảnh tuyệt đẹp về văn hóa ngưỡng mộ. “Running man” - người đàn ông chạy bộ cũng chính là từ mà HLV CLB Arsenal Arsene Wenger dành tặng cho Tiến, một “fan cuồng” đã cởi trần chạy bộ suốt 5km theo xe chở các cầu thủ Arsenal. Kết quả của sự “cuồng” ấy, Tiến được Wenger mời lên xe, được chụp ảnh với các thần tượng, được tặng áo đấu “xịn” với đầy đủ chữ ký của các cầu thủ và đặc biệt nhất là một “vé mời” sang London. Hình ảnh đẹp trong văn hóa ngưỡng mộ của “người đàn ông chạy bộ” được diễn tả ở chỗ anh ta không khóc lóc, gào thét, đòi trẫm mình, không hôn ghế, không đòi từ mặt ba má, không khiến các thần tượng của mình phát hãi… Vũ Xuân Tiến âm thầm chạy bộ theo xe chở thần tượng, đó cũng là một hành động bộc phát nhưng đầy ham mê và là một lối xử sự văn hóa trong cách trình diễn.# Tình của fan với thần tượng. Nhưng, đặc biệt không kém đó là cách cư xử của các thần tượng, là HLV Wenger và các cầu thủ Arsenal cũng đã tạo ra một hình ảnh, một câu chuyện tiệt về văn hóa ái mộ. Mời “người đàn ông chạy bộ” lên xe, chụp hình, tặng chữ ký và mời anh ta sang London thăm CLB của mình… Những hành động đó là bộc lộ tình cảm, sự trân trọng của thần tượng với người hâm mộ năng vì ý gì đi chăng nữa thì Arsenal cũng đã chứng tỏ được đẳng cấp xử sự văn hóa của một đội bóng quốc tế. Cũng trong thời gian Arsenal sang Việt Nam, ở showbiz Việt xảy ra một scandal bất ngờ, khiến không ít công chúng âm nhạc phải ngỡ ngàng: ca sĩ Đan Trường bị fan nữ tố lừa tiền lẫn tình. Bất ngờ là bởi vì xưa nay Đan Trường là một ca sĩ có tiếng tăm sạch, trong khi rất nhiều ca sĩ tuần tự vướng vào những điều tiếng thì sau hơn chục năm đi hát, Đan Trường vẫn giữ được một hình ảnh tuyệt vời trong lòng người ái mộ; dĩ nhiên hình ảnh ấy gần như chấm hết cho tới khi chàng ca sĩ điển trai này cùng vợ mới cưới lọ mọ đi gặp báo chí để giãi tỏ chuyện nợ tình - tiền một fan nữ! Phía Đan Trường tính rằng tiền mượn tạm và tính luôn cả tiền quà cáp, tiền tương trợ mà anh nhận từ fan nữ kia để sản xuất các sản phẩm ca nhạc lúc bí là 30 nghìn đô, trong khi đó thì cô gái mà chính Đan Trường nhấn là có tình yêu ấy tố là số tiền phải lên đến 60 nghìn đô. Sự thực số tiền ấy bao nhiêu thì không biết, nhưng hành động “lặng thầm” chuyển khoản trả lại 42 ngàn USD của Đan Trường đã cho thấy xen giữa mối quan hệ người mến mộ - thần tượng này còn là mối quan hệ tình - tiền. Thật ra những vụ lùm xùm liên hệ đến tình - tiền giữa “sao” và người mến mộ không phải là ít và vụ Đan Trường cũng chỉ là phần nổi của tảng băng chìm mà thôi. Thực tại thì showbiz Việt đang tồn tại nhiều mối quan hệ thất thường. Trong cuộc chuyện trò gần đây với vài người lừng danh trong giới showbiz, người viết bài này cũng đã nhận được những khẳng định từ họ rằng: chuyện “sao” lợi dụng sự lừng danh để lừa dối tình cảm lẫn tiền nong của người mến mộ là rất phổ biến! Đó hẳn là điều lý giải tại sao có chuyện “sao” chưa kịp “sáng” đã đưa fan nữ vào nhà nghỉ, còn vừa được nổi danh đã bị tố lừa cả tiền cả tình người ái mộ! Trở lại chuyện đẳng cấp trong văn hóa ứng xử của thần tượng nhìn từ các cầu thủ Arsenal. Thứ hạng của họ không chỉ là phong cách bóng đá tiến công đặc trưng mà còn là vì họ biết nuôi dưỡng tình ái và sự hâm mộ của thần tượng, tình yêu ấy nhiều khi chỉ bằng một lối ứng xử khôn xiết giản dị nhưng đầy văn hóa, trân trọng, như hành động chạy bộ theo xe thần tượng của chàng “Running man” Vũ Xuân Tiến chả hạn. Có nhẽ cũng chính vì lẽ đó mà đội bóng này có nhiều cổ khích lệ suốt đời từ khắp nơi trên thế giới! Qua câu chuyện của chàng “Running man” và vụ Đan Trường bị tố lừa tình - tiền đã chỉ ra rõ ràng một điều là: muốn có văn hóa ngưỡng mộ đẹp thì cả “sao” và người mến mộ phải có một tình yêu đẹp. Và tình ấy phải đủ lớn và thanh cao để nó không trở thành một mối quan hệ bị chi phối bởi tình và tiền tài nhau. Và cố định đó không phải là tình ái nam nữ! Trúc Vân |