Chuyến hồi hương định mệnh Từ Hong Kong sang Mỹ lập nghiệp từ năm 19 tuổi, Lý Tiểu Long sớm lừng danh với nhân cách là một bậc thầy về võ thuật khi mở võ đường dạy cho cả người da trắng. Năm 1966, anh được mời đóng vai hiệp sĩ Kato trong loạt phim truyền hình Mỹ The Green Hornet (Thanh Phong Hiệp) của Đài ABC, và rất được khán giả yêu thích. Đến ngày 14/7/1967, loạt phim này bất thần chấm dứt ở tập 26 - một trong những nguyên nhân chính dẫn đến dở dang, là nhân vật phụ Kato do Lý đóng, lại được yêu thích và nức tiếng hơn cả nhân vật chính Thanh Phong Hiệp - điều mà những ông chủ da trắng khó có thể ưng ý! Năm 1971 khi 31 tuổi, Lý Tiểu Long quay trở về Hong Kong để thu xếp cho mẹ sang Mỹ. Tại đây anh rất bất ngờ khi được khán giả quê nhà đón chào nhiệt thành, bởi lúc ấy The Green Hornet đang là phim truyền hình ăn khách nhất ở Hong Kong. Ông Trâu Văn Hoài, người đứng đầu của Gia Hòa - một hãng phim vừa mới thành lập (1970), linh giác Lý sẽ mang đến một điều gì đó lớn lao cho Hãng Gia Hòa, nên chộp ngay lấy nhịp đó và ký giao kèo mời anh dự một trong những bộ phim võ thuật đầu tiên của hãng, Đường sơn đại huynh. Lý Tiểu Long nhận lời và được cấp một căn hộ với đầy đủ nội thất ở đường số 2 Man Wan - khu Cửu Long. Từ vai phụ trở thành vai chính Đường sơn đại huynh được dựa theo câu chuyện có thật về Trương Triều An, người đã đứng lên chống lại các bạo chúa ở Thái Lan cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Cách đây hơn 80 năm, một tượng đài tưởng vọng ông đã được dựng trong một khu vườn ở Bangkok. Để bộ phim mang tính hương xa, Hãng Gia Hòa bỏ ra 400.000 đô-la Hong Kong, đưa đoàn phim sang tận Thái Lan để quay ở đúng nơi câu chuyện diễn ra. Đạo diễn ban sơ là Ng Gar Seung, diễn viên chính thủ vai Trương Triều An là Điền Chân, còn Lý chỉ đóng vai thứ. Bộ phim khởi quay tháng 7/1971 tại một vùng thị trấn nhỏ heo hút tại Thái Lan. Nhưng khi quá trình sinh sản bộ phim đã trôi qua vài tuần, thì xảy ra những bất ổn trong nội bộ đoàn phim. Nhà sinh sản Trâu Văn Hoài ngay tức khắc bay sang Thái Lan để giải quyết. Đạo diễn Ng Gar Seung kêu ca với ông chủ Hãng Gia Hòa rằng Lý Tiểu Long chẳng biết làm gì ngoài việc chỉ đá liên tục 3 cước rồi thôi. Còn Lý thì nói rằng đạo diễn này không biết làm phim võ thuật, nên những cú máy chậm chạp của ông ta đã làm giảm sự dữ dội của các cú ra đòn. Ông Trâu Văn Hoài xem lại các thước phim nháp và đồng ý với nhận xét của Lý Tiểu Long, song song ông lại rất ấn tượng trước những cú ra đòn không màu mè nhưng đầy uy lực của Lý, đặc biệt là những cú đá liên tục 3 cước chưa từng thấy ở Hong Kong trước đó. Trâu Văn Hoài đi đến một quyết định - mà sau này được xem là bước ngoặt định mệnh của Hãng Gia Hòa và điện ảnh Hong Kong - đổi đạo diễn, thay vào đó là La Duy, một đạo diễn chỉ mới làm 1 phim võ hiệp đầu tay. Nhưng quyết định quan trọng nhất là chuyển Lý Tiểu Long từ vai thứ lên đóng vai chính Trương Triều An với thù lao 15.000 đô-la Hong Kong. Kịch bản được chính Lý Tiểu Long và đạo diễn La Duy sửa lại hoàn toàn cho hạp với những đổi thay. Điều này có thể cũng là một phần lý do vì sao Lý Tiểu Long không giao tranh cho tới giữa phim. Trong Đường sơn đại huynh , Trương Triều An là một thanh niên nhà quê lên thành thị tìm việc làm. Tại một xưởng sản xuất nước đá, anh và các công nhân đã phát hiện ông chủ buôn lậu và vận tải ma túy. Sau khi biết An là người giỏi võ, ông chủ dùng tiền nong và nữ giới để mua chuộc hòng biến anh thành tay sai cho hắn. Nhưng An đã vượt qua mọi cám dỗ và triệt hạ được băng đảng này.
Chỉ đạo võ thuật Hàn anh hào (thủ vai ông chủ trong phim), là đạo diễn hầu hết các pha hành động của Đường sơn đại huynh . Ông dùng phong cách hành động phổ thông trong những năm 1970, đẵn là cánh tay đưa qua đưa lại, đôi chân lượn sóng, và lối quay phim một mực mang đậm tính sân khấu. Hồ hết các chuyên gia chỉ đạo hành động ở Hong Kong lúc ấy đều sử dụng phong cách này. Bởi vậy Lý Tiểu Long luôn tương khắc với Hàn anh hào, đến mức anh đề nghị với đạo diễn La Duy cho phép anh tự chỉ đạo các pha hành động của mình. Lý bổ sung các ý tưởng mà sau đó đã trở nên chính thống sau bộ phim này. Thứ nhất, tính hiện thực đã được đưa vào để khi anh đánh trúng đối thủ, hắn phải biểu lộ sự đớn đau thật sự, trừ những kẻ phản diện có thể đánh hạ được anh hùng này. Thứ hai, anh ý thức được cách di chuyển của máy quay, chỗ này những điểm sẽ cắt dựng, cách nào làm cho việc biên đạo trở thành linh động hơn. Điều này làm cho các trận đánh của Lý Tiểu Long có tiết điệu tuyệt vời, tạo nên sự dữ dội và làm cho nó trở thành quyến rũ. Rốt cục, anh có thể sử dụng trót bối cảnh, chứ không chỉ hai người đứng trong bối cảnh đó giao đấu. Điều này được biểu hiện qua việc chú ý tới từng chi tiết trong cuộc chạm trán, và cách mà mọi người phong bế nhân vật chính, hay dùng khí giới trong kho chứa nước đá. Nói cách khác, từ thời khắc này trở đi, các chuyên gia chỉ đạo hành động khét tiếng ở Hong Kong sau này như Viên Hòa Bình, Hồng Kim Bảo và Thành Long… luôn nghĩ suy trong không gian 3 chiều, hơn hẳn điện ảnh Hollywood, nơi các chỉ đạo hành động nghĩ suy trong 2 chiều, tức là cho hai người nện nhau một cách chậm rãi và bài bản, chứ không để ý tới từng chi tiết khắp khu vực mà họ đang giao đấu. Phần kết của Đường sơn đại huynh được đánh giá là kì dị, với cảnh người anh hùng bị cảnh sát xích tay đưa đi - một phần cũng vì những lệ luật cứng rắn của việc làm phim tiếng Phổ thông lúc đó. Nhiều khán giả trong đêm ra mắt bộ phim tại Hong Kong đã chết lặng trong chốc lát, và có nhẽ họ rơi vào tình trạng sốc sau khi bộ phim chấm dứt. Nhưng cái kết ấy lại được các nhà phê bình đánh giá rất cao. Sự ngợi khen ấy phải được dành cho nhà sinh sản Trâu Văn Hoài và hàng ngũ của ông, vì đã gan góc đưa ra một đoạn kết táo tợn không theo quy ước của một bộ phim võ thuật thời đó, là người hùng lúc nào cũng phải ca khúc khải hoàn! Trở nên huyền thoại từ vai chính đầu tiên Hong Kong lúc ấy đã là một cường quốc thế giới về phim võ thuật, nhưng chính họ cũng kinh ngạc trước những gì được thấy trong Đường sơn đại huynh. Những cảnh đấm đá thật sự bằng hàng loạt những động tác liên hoàn mạnh mẽ dứt khoát, kèm theo những tiếng thét áp đảo đối thủ của một thần tượng võ thuật mới. Đặc biệt lần đầu tiên khán giả được chứng kiến thật sự trên màn ảnh những cú “tam cước” trứ danh của Lý Tiểu Long . Cũng từ Đường sơn đại huynh , các fan yêu mến đã đặt cho anh tên hiệu Lý Tam Cước (đây là bộ phim độc nhất Lý không sử dụng côn nhị khúc, cho tới khi Tinh Võ Môn (1972) ra đời)! Đường sơn đại huynh phá kỷ lục doanh thu tại Hong Kong với 3,2 triệu đô-la Hong Kong chỉ trong ba tuần trước hết, nhanh chóng trở thành bộ phim đạt doanh thu cao nhất mọi thời đại ở Hong Kong, đánh bại hai xuất phẩm Mỹ: The Sound Of Music (1965) và Tora! Tora! Tora! (1970). Rồi sau đó Đường sơn đại huynh thổi bùng một “cơn bão vé” khắp châu Á. Chỉ sau một đêm, Lý Tiểu Long đã trở nên ngôi sao điện ảnh giá trị nhất của điện ảnh Hong Kong.BÁ VŨ |
Thứ Tư, 24 tháng 7, 2013
Bộ phim khai sinh một huyền thoại
